مجلس و قانونگذاری

مجلس و قانونگذاری

تعهدات بشردوستانه قدرت اشغالگر و مسئولیت بین‌المللی آن در مخاصمه مسلحانه در غزه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان
1 دانش آموخته دکترای حقوق بین الملل از دانشگاه علامه طباطبایی
2 دانشجوی کارشناسی ارشد معارف اسلامی و حقوق بین الملل دانشگاه امام صادق علیه السلام
10.22034/mlaw.2026.19040.1053
چکیده
تحولات پس از عملیات 7 اکتبر در نوار غزه، بار دیگر پرسش‌هایی را درباره دامنه تعهدات قدرت اشغالگر و چارچوب مسئولیت بین‌المللی ناشی از نقض حقوق بین‌الملل بشردوستانه مطرح کرده است. این وضعیت، به‌ویژه در پرتو استمرار کنترل مؤثر حیات غیرنظامی، ضرورت بازخوانی مفاهیم حقوق اشغال و معیارهای انتساب اعمال و ترک فعل‌ها به دولت اشغالگر را برجسته می‌سازد. هدف پژوهش حاضر، تحلیل تعهدات بشردوستانه قدرت اشغالگر در وضعیت غزه و ارزیابی حقوقی نقض‌های ادعایی در چارچوب قواعد حقوق اشغال و مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها است.
پژوهش حاضر با بهره‌گیری از روش تحلیلی توصیفی و با اتکا به مطالعه اسناد قراردادی، قواعد عرفی حقوق بین‌الملل بشردوستانه، رویه قضایی دیوان بین‌المللی دادگستری به‌ویژه رأی مشورتی ۲۰۲۵و گزارش‌های مستند سازمان ملل متحد و نهادهای بین‌المللی حقوق بشری انجام شده است. داده‌های مورد استفاده امکان ارزیابی نقض‌های ادعایی را در پرتو اصول بنیادین حقوق بشردوستانه و تعهدات خاص قدرت اشغالگر فراهم می‌سازد.
یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که تداوم کنترل مؤثر بر جنبه‌های کلیدی حیات غیرنظامی در غزه، موجب استمرار وضعیت حقوقی اشغال و اعمال کامل تعهدات متناظر قدرت اشغالگر می‌شود. همچنین، تحلیل حقوقی نقض‌های حقوق بین‌الملل بشردوستانه بیانگر آن است که این نقض‌ها، به‌دلیل ارتباط ساختاری با اعمال اقتدار دولت اشغالگر، واجد قابلیت انتساب در چارچوب قواعد مسئولیت بین‌المللی دولت‌ها هستند.


مقالات آماده انتشار، پذیرفته شده
انتشار آنلاین از 17 خرداد 1405